వేమన పద్యములు ప్రథమాశ్వాసము(21-40)

21.అనువుగాని చోట నధికుల మనరాదు
కొంచె ముండుటెల్ల కొదువగాదు
కొండయద్దమందు గొంచమైయుండదా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

22.తనమదిఁ గపటము గలిగిన
తనవలెనే కపటముండుఁ దగజీవులకుఁ
తనమది కపటము విడిచినఁ
దన కెవ్వడు కపటిలేఁదు ధరలో వేమా

23.చంపఁదగినయట్టి శత్రువు తనచేతఁ
జిక్కెనేని కీడుసేయరాదు
పొసఁగ మేలుచేసి పొమ్మనుటే చాలు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

24.తాంసించి సేయఁదగ దెట్టి కార్యంబు
వేగిరింప నదియు విశయ మగును
పచ్చికాయ దెచ్చి పడవేయ ఫలమౌనే
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

25.నీళ్ళలోన నోడ నిగిడి తిన్నగఁబ్రాకు
బైట మూరెడైనఁబ్రాక లేదు
నెలవు దప్పుచోట నేర్పరి కొఱగాఁడు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

26.నీళ్ళ్లోన మొసలి నిగిడి యేనుఁగుఁబట్టు
బైట కుక్కచేత భంగపడును
స్ఠానబలిమి గాని తనబలిమి గాదయా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

27.కులములో నొకండు గుణవంతుఁడుండెనా
కులము వెలయు వానిగుణము చేత
వెలయ వనములోన మలయజంబున్నట్లు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ
28.పంది పిల్ల లీను బదియు నైదింటిని
కుంజరంబు నీను గొదము నొకటి
నుత్తమపురుషుండు నొక్కఁడు చాలఁడా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

29.ఎఱుఁగువానిఁ దెలుప నెవ్వఁడయినను జాలు
నొరుల వశముగాదు నోరుఁదెల్ప
నేటివంక దీర్ప నెవ్వరితరమయా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

30.అల్పుఁడెపుడు బల్కు నాడంబరముగాను
సజ్జనుండు పలుకుఁ జల్ల గాను
కంచుమ్రోగునట్లు కనకంబు మ్రోగునా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

31.ఓగు నోగు మెచ్చు నొనరంగ నజ్ఞాని
భావమిచ్చి మెచ్చుఁ బరమలుబ్ధుఁ
బంది బురద మెచ్చుఁ బన్నీరు మెచ్చునా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

32.గంగ పారుచుండు కదలనిగతితోద
ముఱికి పారుచుండు మ్రోత తోడ
దాత యోర్చినట్లు యధముఁడోర్వగలెఁడు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

33.కానివానిచేత కాసువీసము లిచ్చి
వెంటఁదిరుగుటెల్ల వెఱ్ఱితనము
పిల్లిపట్టఁ గోడి పిలిచినఁ బలుకునా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

34.పిసివానియింట పీనుఁగు వెడలిన
కట్టెకోలలకును గాసు లిచ్చి
వెచ్చమాయె నంచు వెక్కి వెక్కేద్చురా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ
35.కష్టలొభివాని కలిమికి నాశించి
బడుగువాఁడు తిరిగి పరిణమించు
తగరువెంట నక్క దగిలినచందంబు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

36.లోభివానిఁజంప లోకంబులోపల
మందు వలదు వేఱెమతము గలదు
పైకమడుగఁ జాల భగ్గునబడిచచ్చు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

37.మంటిలెల్లకల్ల మనసెల్ల దొంగకే
నేతిప్రాణ మింక నేటిబ్రతుకు
మాట సత్యమయిన మఱి శతాయుష్యంబు
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

38.కలిమినాఁడు నరుఁడు కానండు మదమున
లేమినాడు మొదలెలేదు పెట్టఁ
గలిమిలేమిలేని కాలంబు కలుగునా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

39.కనియుఁగానలేఁడు కదలింపఁడానోరు
వినియు వినంగ లేఁడు విస్మయమున
సంపద గలవాఁడు సన్ని పాతక మది
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ

40.తీర్ప నార్పలేని తీర్పరితన మేల
కూర్ప విప్పలేని నేర్పదేల
పెట్టిపోయలేని వట్టిబీరము లేల
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ